PRAVO NA NAKNADU ODLIKOVANIM BORCIMA

 

Član 18. stav 1. i stav 2. u vezi člana 32. stav 1. i stav 2. Zakona o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca odbrambeno-otadžbinskog rata Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske" broj 46/04 i 53/04, bez kasnijih izmjena i dopuna objavljenih u "Službenom glasniku Republike Srpske" broj 20/07).

 Pravo na naknadu odlikovanim borcima ostvaruju i borci kojima je status borca I kategorije priznat s obzirom na činjenicu da su odlikovani nekim od odlikovanja za ispoljenu ličnu hrabrost u ratu, bez obzira na dužinu i uslove angažovanja.

  Iz obrazloženja

 

Osporenim aktom tuženog Ministarstva rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske, Banjaluka odbijena je kao neosnovana žalba tužioca izjavljena protiv prvostepenog rješenja Odjeljenja za boračko-invalidsku zaštitu Grada Banjaluka, kojim je odbijen kao neosnovan zahtjev tužioca za priznavanje prava na novčanu naknadu odlikovanim borcima.

Tužilac u tužbi ističe da je u konkretnom slučaju sporna primjena odredbe člana 32. u vezi člana 18. stav 1. i 2. tada važećeg Zakona o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca odbrambeno-otadžbinskog rata Republike Srpske (''Službeni glasnik Republike Srpske'' broj 46/04, u daljem tekstu: Zakon o pravima boraca), odnosno odredbe člana 34. u vezi člana 19. stav 1. i 2. sada važećeg Zakona o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca odbrambeno-otadžbinskog rata Republike Srpske-Prečišćeni tekst (''Službeni glasnik Republike Srpske'' broj 55/07, u daljem tekstu: Zakon o pravima boraca-Prečišćeni tekst), jer smatra da je intencija tih zakonskih odredaba da se odlikovani borci u cijelosti izjednače sa borcima I (prve) kategorije, pa i u pogledu priznavanja prava na naknadu odlikovanim borcima.

Sud je razmatrajući tužbu i osporeni akt po odredbama člana 30. Zakona o upravnim sporovima ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 109/05, u daljem tekstu: ZUS), zatim odgovor tuženog, kao i cjelokupne spise predmetne upravne stvari, tužbu uvažio i poništio osporeni akt iz sljedećih razloga:

Postupajući po zahtjevu tužioca od 18.08.2006. godine za priznavanje prava iz člana 32. Zakona o pravima boraca, Odjeljenje za boračko-invalidsku zaštitu Grada Banjaluka kao prvostepeni organ, donijelo rješenje kojim je odbilo kao neosnovan zahtjev tužioca za priznavanje prava na novčanu naknadu odlikovanim borcima, uz obrazloženje da tužilac ne ispunjava uslove iz odredbe člana 32. stav 1. Zakona o pravima boraca, jer mu je status borca I kategorije priznat shodno odredbi člana 18. stav 2. istog zakona tj. po osnovu odlikovanja, a ne i po osnovu dužine i uslova angažovanja u ratu. Tako je prvostepeni organ odlučio nakon što je u provedenom upravnom postupku utvrdio da je prvostepenim rješenjem istog organa utvrđeno da je tužilac stupio u Vojsku Republike Srpske 04.04.1992. godine i da je bio angažovan u Vojsci (sa prekidima i to od 04.04.1992. godine do 16.12.1993. godine, te od 01.04.1994. godine do 30.06.1996. godine, greškom označeno 19.06.1996. godine) ukupno 47 mjeseci, od čega u zoni borbenih dejstava 08 mjeseci i 26 dana, a van zone borbenih dejstava 38 mjeseci i 04 dana, a takođe da mu je istim rješenjem utvrđeno da je za ispoljenu ličnu hrabrost u ratu odlikovan "Medaljom zasluga za narod", te da mu je u smislu odredbe člana 18. stav 2. Zakona o pravima boraca status borca I kategorije priznat po osnovu predmetnog odlikovanja, bez obzira na dužinu i uslove angažovanja. Rješavajući u postupku po žalbi tužioca izjavljenoj protiv pomenutog prvostepenog rješenja, a u kojoj žalbi se iznose gotovo istovjetni navodi kao i u predmetnoj tužbi, tuženi je donio osporeni akt kojim je odbio žalbu kao neosnovanu i time pravno osnažio to prvostepeno rješenje.

Naime, odredbom člana 18. stav 1. Zakona o pravima boraca odnosno odredbom člana 19. stav 1. Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst propisano je da je borac I kategorije lice iz člana 2. stav 1. i 2. tog zakona koje je bilo angažovano 42 mjeseca i duže, od čega u zoni borbenih dejstava najmanje 32 mjeseca, a stavom 2. istog člana Zakona o pravima boraca odnosno Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst propisano je da status borca prve kategorije imaju i borci koji su do 19. juna 1996. godine odlikovani nekim od odlikovanja za ispoljenu ličnu hrabrost u ratu, bez obzira na dužinu i uslove angažovanja.

Takođe, odredbom člana 32. stav 1. Zakona o pravima boraca odnosno odredbom člana 34. stav 1. Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst propisano je da borci iz člana 19. stav 1. tog zakona, kao i borci iz člana 2. stav 4. tog zakona, odlikovani odlikovanjima za vojne zasluge u oružanoj borbi do 19. juna 1996. godine, imaju pravo na novčanu naknadu, a stavom 2. istog tog člana Zakona o pravima boraca odnosno Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst propisano je da se odlikovanjima u smislu stava 1. tog člana smatraju odlikovanja po propisima Republike Srpske, između ostalih i "Medalja zasluga za narod".

Dakle, iz naprijed navedenog nesporno proizilazi da je priznavanjem statusa borca I kategorije i borcima koji su odlikovani nekim od odlikovanja za ispoljenu ličnu hrabrost u ratu, bez obzira na dužinu i uslove angažovanja, intencija te zakonske odredbe bila da se ti borci u potpunosti izjednače sa borcima koji su taj status (borca I kategorije) stekli na način propisan odredbom člana 18. stav 1. Zakona o pravima boraca odnosno odredbom člana 19. stav 1. Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst tj. s obzirom na dužinu angažovanja u zoni borbenih dejstava, kako se pravilno zaključuje i u tužbi. To bi dalje i značilo da borcima iz člana 18. stav 2. Zakona o pravima boraca odnosno člana 19. stav 2. Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst, pripadaju ista prava, kao i borcima iz člana 18. stav 1. Zakona o pravima boraca odnosno člana 19. stav 1. Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst, koja su propisana tim zakonom, u konkretnom slučaju pravo na novčanu naknadu odlikovanim borcima, bez obzira na činjenicu da li su status borca prve kategorije stekli po osnovu dužine angažovanja u zoni borbenih dejstava ili po osnovu odlikovanja. Svako drugačije postupanje dovelo bi do toga da bi borci koji su za ispoljenu ličnu hrabrost u ratu odlikovani nekim od odlikovanja i kojima je kao takvima i priznat status borca I kategorije, u pogledu ostvarivanja prava na novčanu naknadu po osnovu odlikovanja, bili stavljeni u neravnopravan položaj kako u odnosu na borce koji su status borca prve kategorije stekli s obzirom na dužinu angažovanja u zoni borbenih dejstava, a tako i u odnosu na borce iz člana 2. stav 4. Zakona o pravima boraca odnosno Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst, kojima je priznavanje prava na novčanu naknadu prema naprijed navedenoj odredbi člana 32. stav 1. Zakona o pravima boraca odnosno odredbi člana 34. stav 1. Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst uslovljeno samo činjenicom učestvovanja u antifašističkoj i oslobodilačkoj borbi tokom 20. vijeka kao pripadnik srpske, crnogorske vojske, jugoslovenske vojske i borac NOR-a, a ne i dužinom i uslovima tog angažovanja.

Na osnovu svega navedenog, a kako iz spisa predmeta nesporno proizilazi da je tužilac bio angažovan u oružanim snagama (sa prekidima i to od 04.04.1992. godine do 16.12.1993. godine, te od 01.04.1994. godine do 30.06.1996. godine) ukupno 47 mjeseci, od čega u zoni borbenih dejstava 8 mjeseci i 26 dana, a van zone borbenih dejstava 38 mjeseci i 4 dana a i da mu je pomenutim prvostepenim rješenjem Odjeljenja za boračko-invalidsku zaštitu Grada Banjaluka status borca I kategorije priznat u smislu naprijed navedene odredbe člana 18. stav 2. Zakona o pravima boraca odnosno odredbe člana 19. stav 2. Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst tj. po osnovu odlikovanja ("Medalja zasluga za narod") za ispoljenu ličnu hrabrost u ratu, to je po ocjeni ovog suda pogrešan zaključak tuženog iz osporenog akta da tužilac ne ispunjava uslove propisane odredbom člana 32. stav 1. Zakona o pravima boraca odnosno odredbom člana 34. stav 1. Zakona o pravima boraca-Prečišćeni tekst, za priznavanje prava na novčanu naknadu odlikovanim borcima.

S obzirom da su donošenjem osporenog akta učinjene povrede pravila postupka, pri čemu je i došlo do pogrešne primjene materijalnog prava iz odredbe člana 10. tačka 2. i 4. ZUS-a, zbog čega su i ostvareni razlozi za poništavanje osporenog akta, to je tužbu valjalo uvažiti i osporeni akt poništiti, a na osnovu ovlašćenja iz odredbe člana 31. stav 1. i 2. istog zakona.

 

(Presuda Okružnog suda u Banjoj Luci broj: 011-0-U-08-000 130 od 09.06.2008. godine)