PORODIČNA INVALIDNINA

 

Član 59 stav 2 tačka 1 Zakona o pravima boraca vojnih invalida i porodica poginulih boraca odbrambeno otadžbinskog rata Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“,  broj 46/04, 53/04 i 20/07)

 

Udovi poginulog borca pripada status člana porodice poginulog borca i prava koja proističu iz tog statusa, ako je nakon razvoda braka  egzistirala vanbračna zajednica sa poginulim pod uslovom da ima 45 godina života i da je sa poginulim imala zajedničku djecu.

 

 

Iz obrazloženja

 

Osporenim aktom tuženi je, provodeći postupak revizije u smislu člana 90 stav 1 i 2 Zakona o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca odbrambeno otadžbinskog rata Republike Srpske, poništio rješenje Odjelenja za boračko invalidsku zaštitu opštine P. br. 03-562-70 od 16.05.2006. godine i odbio zahtjev tužiteljice za utvrđivanje statusa člana porodice poginulog borca i prava na porodičnu invalidninu uz obrazloženje da tužiteljica u vanbračnoj zajednici sa poginulim G. M. nije imala zajedničke djece.

Blagovremeno podnesenom tužbom tužiteljica osporava zakonitost donesenog akta zbog nepravilne primjene materijalnog prava. Ističe da je tužiteljica sa poginulim G. M. imala dvoje djece i to jedno u vanbračnoj zajednici, a jedno  u bračnoj zajednici što se može utvrditi uvidom u izvod iz matične knjige rođenih, pa je tuženi organ pogrešno primijenio materijalno pravo kada je tužiteljicu odbio sa zahtjevom za utvrđivanje svojstva člana porodice poginulog borca i prava na porodičnu invalidninu.

Sud je razmatrajući tužbu i osporeni akt po odredbama člana 30 Zakona o upravnim sporovima (“Službeni glasnik Republike Srpske” broj 109/05 - u daljem tekstu: ZUS), zatim odgovor tužene strane i cjelokupne spise predmetne upravne stvari, tužbu uvažio i poništio osporeni akt iz sljedećih razloga:

Odredbom člana 59 stav 2 tačka 1 Zakona o pravima boraca vojnih invalida i porodica poginulih boraca odbrambeno otadžbinskog rata Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“  broj 46/04, 53/04 i 20/07 - u daljem tekstu: Zakon o pravima boraca) propisano je da članovi porodice poginulog borca imaju pravo na porodičnu invalidninu pod sljedećim uslovima: lice iz vanbračne zajednice (udova) pod uslovom da je navršila 45 godina života i ukoliko je sa poginulim borcem imala djece bila u braku sa pokojnim G. M. sve do razvoda braka, a koja činjenica je utvrđena presudom Osnovnog suda P. br. P-733/88  od 26.09.1988. godine i da je sa istim stekla dvoje djece G. R. rođenog 1979. godine  i T. rođenog 1982. godine.

             Tuženi u osporenom aktu zaključuje da je prvostepeni organ utvrdio da je između tužiteljice i poginulog, odnosno umrlog postojala vanbračna zajednica u času njegove smrti, ali i pored te činjenice odbija zahtjev tužiteljice za priznavanje „člana porodice poginulog borca“, jer su djeca rođena za vrijeme trajanja bračne, a ne vanbračne zajednice. Ovakav pravni stav tuženog je pogrešan, jer kako je to istakao i Vrhovni sud Republike Srpske u presudi broj 118-0-Uvp-08-000 211 od 10.9.2008. godine činjenica da su djeca rođena u vrijeme trajanja bračne zajednice sa poginulim, odnosno umrlim u situaciji kada je nakon prestanka iste-razvoda sa istim licem zasnovana vanbračna zajednica, nije osnov za nepriznavanje tužiteljici statusa „člana porodice poginulog borca“, te prava po istom. Ako je i dalje egzistirala vanbračna zajednica između tužiteljice i poginulog, odnosno umrlog G. M. i nakon razvoda braka onda se ima ta zajednica posmatrati u njenom kontinuitetu, jer je došlo samo do promjene pravnog karaktera te zajednice, a djeca rođena u braku čine zajedničku djecu ovih supružnika.

          Tuženi u osporenom aktu prihvata činjenično utvrđenje iz prvostepenog rješenja da je između tužiteljice i poginulog, odnosno umrlog G. M. u trenutku njegove smrti postojala vanbračna zajednica, ali odbija zahtjev tužiteljice, jer nije imala zajedničke djece sa  poginulim, odnosno umrlim za vrijeme trajanja vanbračne zajednice.

          Odlučna činjenica za pravilno rješavanje ove upravne stvari jeste ta da li je tužiteljica u momentu smrti poginulog, odnosno umrlog G. M. 06.09.1994. godine bila u vanbračnoj zajednici, jer ukoliko je vanbračna zajednica između tužiteljice i poginulog, odnosno umrlog trajala i poslije razvoda braka pa sve do kritičnog događaja, kada je G. M. izvršio samoubistvo, pod okolnostima utvrđenim u upravnom postupku, onda pod sintagmom „ukoliko je sa poginulim borcem, odnosno umrlim vojnim invalidom imala djece“ treba razumjeti i djecu rođenu u braku između istih lica, jer ako se bračna zajednica tužiteljice i poginulog, odnosno umrlog nakon razvoda braka pretvorila u vanbračnu zajednicu onda se činjenica rođenja djece za vrijeme trajanja bračne zajednice treba poistovjetiti sa statusom zajedničke djece ukoliko je trajala vanbračna zajednica između supružnika bez obzira što su zajednička djeca rođena za vrijeme trajanja bračne zajednice, s obzirom da zakon, između ostalih uslova propisanih članom 59 stav 2 tačka 1 Zakona o pravima boraca, traži da vanbračni supružnici imaju zajedničku djecu.

           Pošto je iz pravilno utvrđenih činjenica tuženi izveo pogrešan zaključak to je donošenjem osporenog akta ostvaren osnov iz člana 10 tačka 2 i 4 ZUS-a za uvažavanje tužbe i poništenje istog na osnovu ovlašćenja iz člana 31 stav 1 i 2 istog zakona.

 

(Presuda Okružnog suda u Banjoj Luci, broj: 011-0-U-07-000 962 od 24.9.2008.godine)